Tomografi ile planlama
Dr. Dt. Kıvanç Türkoğlu, Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Uzmanı · Klinik 29, Altunizade, Üsküdar
08/ 10
Özet
- Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT), çene kemiğini üç boyutlu gösteren bir görüntüleme yöntemidir.
- Panoramik film genel bir harita sunar. KIBT ise kemiğin enini, kanalların ve sinüsün konumunu kesitlerde gösterir.
- Her hastada gerekmez. Yalnız iki boyutlu filmle cevaplanamayan ve tedaviyi değiştirecek bir soru varsa istenir.
Dr. Dt. Kıvanç Türkoğlu, İstanbul Anadolu Yakası'nda, Altunizade, Üsküdar'daki Klinik 29'da ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanı olarak hasta kabul eder.
Hangi sorulara cevap verir?
İmplant bölgesinde kemiğin yüksekliği ve genişliği, alt çenedeki sinir kanalının yeri, üst çenede sinüs ve burun tabanıyla mesafe bu sorulara örnektir.
Gömülü dişin köküyle sinir kanalının ilişkisi, kistlerin sınırları ve kırık hatlarının yönü de bu görüntülerle incelenir.
Planlama yazılımında ne yapılır?
Görüntüler özel bir yazılımda açılır. İmplant sanal olarak yerleştirilir, çapı, boyu ve açısı seçilir. Gerekirse bu plandan ağza oturan bir cerrahi rehber üretilir.
Çene cerrahisinde de kemiklerin yeni konumunu planlarken üç boyutlu kayıtlardan yararlanılır.
Radyasyon
KIBT'nin dozu panoramik filmden yüksektir, tıbbi tomografiden ise çoğunlukla düşüktür. Doz, görüntülenen alanın genişliğine ve cihaz ayarlarına göre değişir.
Amaç, gerekli bilgiyi mümkün olan en küçük alan ve en düşük dozla elde etmektir. Gebelik ihtimali varsa çekim öncesinde bildirilmelidir.
Hazırlık
Özel bir hazırlık gerekmez. Metal takılar, gözlük, saç tokası ve çıkarılabilir protez çekimden önce çıkarılır. Çekim boyunca hareketsiz kalmanız istenir. Daha önce çekilmiş bir tomografi ya da film varsa yanınızda getirin, yeni çekime gerek kalmayabilir. Gebelik ihtimali varsa çekimden önce bildirin.
Çekimden sonra
Çekimden sonra günlük yaşamınıza dönebilirsiniz. Görüntüler planlama yazılımında değerlendirilir, bulgular ve tedavi planı muayenede anlatılır. Tedaviden sonra rutin olarak yeniden çekim yapılmaz, bir sorundan şüphelenilirse istenebilir.
Olası sorunlar
Çekim iyonlaştırıcı ışın içerir ve kılavuzlar çekimin gerekçeli olmasını, dozun makul olarak ulaşılabilecek en düşük düzeyde tutulmasını ister. Metal dolgu, kron ve implantlar görüntüde parazit oluşturur, hareket bulanıklık yapar ve çekimin tekrarına yol açabilir. 2017 tarihli bir implantoloji derlemesi, ameliyat öncesi tomografinin sinir hasarı gibi komplikasyonları azalttığını gösteren veri bulamamıştır. Aynı derleme implantın ağızda kalma ve başarı oranının arttığına dair de veri bulamamıştır.
Sık sorulanlar
Panoramik film yetmez mi?
Birçok durumda yeter. Kemik genişliğinden ya da sinir kanalına ve sinüse yakınlıktan emin olunamıyorsa KIBT istenir.
KIBT ile tıbbi tomografi aynı şey mi?
Hayır. KIBT diş ve çene bölgesi için geliştirilmiştir. Çoğunlukla daha küçük bir alanı daha düşük dozla görüntüler.
Tedaviden sonra yeniden çekilir mi?
Rutin olarak gerekmez. Takip çoğunlukla iki boyutlu filmlerle yapılır. Bir sorundan şüphelenilirse yeniden istenebilir.
Kaynaklar
- European Commission. Radiation Protection No 172: Cone beam CT for dental and maxillofacial radiology. Evidence-based guidelines. Luxembourg; 2012.
- Bornstein MM, Horner K, Jacobs R. Use of cone beam computed tomography in implant dentistry: current concepts, indications and limitations for clinical practice and research. Periodontol 2000. 2017;73(1):51-72. doi.org/10.1111/prd.12161
- Smeets R, Schöllchen M, Gauer T, et al. Artefacts in multimodal imaging of titanium, zirconium and binary titanium-zirconium alloy dental implants: an in vitro study. Dentomaxillofac Radiol. 2017;46(2):20160267. doi.org/10.1259/dmfr.20160267
- Harris D, Horner K, Gröndahl K, et al. E.A.O. guidelines for the use of diagnostic imaging in implant dentistry 2011. Clin Oral Implants Res. 2012;23(11):1243-1253. doi.org/10.1111/j.1600-0501.2012.02441.x
- Benavides E, Krecioch JR, Allareddy T, et al. American Dental Association and American Academy of Oral and Maxillofacial Radiology patient selection for dental radiography and cone-beam computed tomography. J Am Dent Assoc. 2026;157(1):20-35.e5. doi.org/10.1016/j.adaj.2025.10.013
Muayene ve tedavi planlaması Klinik 29'da (Altunizade, Üsküdar) yapılır. Klinik 29 sitesi
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, muayenenin yerini tutmaz. Yüzün hızla şişmesi, yutkunamamak ya da nefes darlığı beklemeye gelmez. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden bir hastane acil servisine gidin.

Son güncelleme:



