Gömülü 20'lik dişler

Özet

• Yirmi yaş dişi, ağzın en arka köşesinde en son sürmeye başlayan azı dişidir. Çenede yer yetmezse diş eti ya da kemik altında kalır.
• Gömülü olması tek başına çekim nedeni sayılmaz. Tekrarlayan diş eti iltihabı, önündeki dişte çürük, kist ya da ağrı varsa çekim gündeme gelir.
• Alt çenede kökler, dudağa his veren sinirin geçtiği kanala yakın durabilir. Bu ilişki filmde belirsizse kesitsel görüntüleme planlamaya yardım eder.

Hangi şikâyetlerle fark edilir?

Arka bölgede tekrarlayan şişlik, ısırınca ağrı, ağızda kötü tat ve ağzın tam açılamaması sık rastlanan şikâyetlerdir. Bu tablo çoğunlukla dişin bir kısmı ağza açıldığında görülür.

Bazı dişler hiç şikâyet vermez ve rutin bir kontrol filminde ortaya çıkar.

Çekim kararı neye göre verilir?

Hekim dişin açısına, kemik içindeki derinliğine, komşu dişin durumuna ve yaşadığınız şikâyetlere birlikte bakar. Sağlıklı görünen ve sorun çıkarmayan bir diş için düzenli takip de geçerli bir seçenektir.

Ortodontik tedavi ya da protez planlanıyorsa karar ilgili hekimle birlikte verilir.

Görüntüleme

Değerlendirme genellikle panoramik filmle başlar. Kökler sinir kanalını örtüyor gibi görünüyorsa ve bu bilgi işlemin yolunu değiştirecekse konik ışınlı tomografi istenebilir.

Bu görüntüleme riski ortadan kaldırmaz. Ama cerrahın kökün kanala göre konumunu önceden bilmesini sağlar.

İşlem nasıl ilerler?

Bölge lokal anesteziyle uyuşturulur. Diş kemiğe gömülüyse küçük bir flep kaldırılır ve dişin üzerini örten kemik inceltilir.

Gerektiğinde diş bölünerek alınır. Bu, kaldırılması gereken kemik miktarını azaltabilir. Yara birkaç dikişle kapatılır.

İyileşme dönemi

İlk saatlerde gazlı bez ısırılır. İlk gün ağzı kuvvetle çalkalamamak ve tükürmemek pıhtıyı korur. Aralıklı soğuk kompres şişliği sınırlar. Şişlik çoğu kişide ikinci ya da üçüncü gün zirve yapar, ardından geriler.

İlk günlerde ılık ve yumuşak gıdalar tercih edilir. Sigaraya en az üç gün ara vermek pıhtının korunmasına yardım eder. Eriyen dikiş kullanılmadıysa kontrol randevusunda alınır.

Bilinen riskler

Kuru soket denen iyileşme bozukluğu, yara enfeksiyonu ya da kanama olabilir. Alt çenede dudak, çene ucu ya da dilde uyuşma gelişebilir. Bu his kaybı çoğunlukla zamanla düzelir, seyrek olarak kalıcıdır.

Ağrı günler geçtikçe artıyorsa ya da ateş veya kötü koku varsa hekiminize haber verin. Yutkunmak ya da nefes almak zorlaşırsa beklemeden acil yardım alın.

Sık sorulanlar

Bu bilgiler muayene ve tanının yerine geçmez. Tanı ve tedavi planı muayeneden sonra netleşir ve değişebilir.

Gömülü 20'lik diş mutlaka çekilmeli mi?

Her gömülü diş çekilmez. Tekrarlayan diş eti iltihabı, önündeki dişte çürük, kist ya da ağrı varsa çekimi öneririm. Sağlıklı görünen ve sorun çıkarmayan dişte düzenli kontrol de geçerli bir seçenektir. Karar muayene ve filme göre verilir.

Çekimden önce neden film ya da tomografi isteniyor?

Panoramik film dişin açısını ve kemikteki derinliğini gösterir. Alt çenede kökler sinir kanalının üzerinde görünüyorsa tomografi isteyebilirim. Tomografi riski ortadan kaldırmaz. Köklerin kanala göre yerini önceden bilmeme yardımcı olur.

Çekim sırasında ağrı hisseder miyim?

Bölgeyi lokal anesteziyle uyuştururum. Uyuşma yeterli olduğunda ağrı beklenmez, basınç ve titreşim hissedebilirsiniz. Ağrı duyarsanız söyleyin, ek uyuşturma yaparım. Gerektiğinde dişi bölerek alırım, bu kaldırılacak kemik miktarını azaltabilir.

Çekimden sonra şişlik ve ağrı ne kadar sürer?

Şişlik çoğu kişide ikinci ya da üçüncü gün en yüksek düzeye çıkar, sonra geriler. Aralıklı soğuk kompres şişliği sınırlar. Ağrı çoğu kişide ilk hafta içinde belirgin azalır. Seyir kişiden kişiye değişir. Ağrı günler geçtikçe artıyorsa, ateş ya da kötü koku varsa bana haber verin.

Çekimden sonra ne zaman işe dönerim?

Masa başında çalışan birçok kişi bir ila üç gün içinde işine döner. Fiziksel iş ya da spor yapıyorsanız birkaç gün daha beklemeniz gerekebilir. Tahmini süreyi işlemin kapsamına ve yaptığınız işe göre birlikte değerlendiririz.

Çekimden sonra nasıl beslenmeli, nelere dikkat etmeliyim?

İşlemden sonra tamponu söylediğim süre boyunca sıkıca ısırın. Yeniden kanama olursa temiz bir gazlı bezle yirmi otuz dakika kesintisiz bastırın, durmazsa bana ya da bir sağlık kuruluşuna başvurun. İlk gün ağzı kuvvetle çalkalamayın ve tükürmeyin, ılık ve yumuşak gıdalar yiyin. Sigarayı en az ilk üç gün kullanmayın, daha uzun ara vermeniz iyileşme için daha iyidir.

Çekimden sonra hangi sorunlar olabilir?

Kuru soket, yara enfeksiyonu ya da kanama olabilir. Kuru soket, çekim yerindeki pıhtı yeterince oluşmadığında ya da erken kaybolduğunda görülen ağrılı bir iyileşme sorunudur. Genellikle birkaç gün sonra belirginleşir ve muayene gerektirir. Alt çenede dudak, çene ucu ya da dilde uyuşma gelişebilir. Bu his kaybı çoğunlukla zamanla düzelir, seyrek olarak kalıcıdır.

Ortodonti tedavisi görüyorum ya da protez planlıyorum, gömülü dişi çektirmem gerekir mi?

Bu karar tek başına verilmez. Dişin konumuna, komşu dişin durumuna ve şikâyetlerinize birlikte bakarız. Ortodonti ya da protez planınız varsa kararı ilgili hekimle birlikte veririm.

Dişim sinire çok yakınsa tamamen çekilmesi şart mı?

Risk dişin konumuna göre değişir. Uygun hastalarda dişin yalnız taç kısmının alınıp köklerin yerinde bırakılması, yani koronektomi değerlendirilebilir. Bu yöntemin de kendine ait riskleri ve takip gereksinimi vardır. Hangisinin size uygun olduğunu tomografiye bakarak konuşuruz.

İşlem ne kadar sürer?

Dişin açısına ve kemik içindeki derinliğine göre değişir. Kısa süren işlemler de vardır, daha uzun sürenler de.

Uyuşma neden olur?

Alt çenede bazı köklerin dudağa ve çeneye his veren sinire komşu olmasından. Uyuşma çoğunlukla geçicidir.

Bu tedavi Klinik 29'da (Altunizade, Üsküdar) yapılır. Klinik 29 sitesinde bu konu

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, muayenenin yerini tutmaz. Yüzün hızla şişmesi, yutkunamamak ya da nefes darlığı beklemeye gelmez. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden bir hastane acil servisine gidin.