Dental implant cerrahisi

Özet

• İmplant, eksik dişin kökünün yerini alan ve çene kemiğine yerleştirilen vida biçiminde küçük bir parçadır. Kemiğe kaynadığında üzerine kron, köprü ya da protez yapılır.
• Uygunluk kemiğin hacmine ve kalitesine, diş eti sağlığına ve genel sağlık durumuna bağlıdır. Bazı hastalıklar ve ilaçlar ek değerlendirme gerektirir.
• Plan, üzerine gelecek diş düşünülerek yapılır. İmplantın konumu, uzunluğu ve eğimi bu dişe göre belirlenir.

İmplant hangi parçalardan oluşur?

Tedavide üç temel parça vardır. Kemiğe yerleşen gövde çoğunlukla titanyum ya da titanyum alaşımından, daha seyrek olarak zirkonyadan yapılır. Gövdeyi ağız içine bağlayan ara parçaya abutment denir. En üstte görünen kısım kron, köprü ya da protezdir.

Gövdenin yüzeyi özel işlemlerle pürüzlendirilir. Bu yüzey kemik hücrelerinin tutunmasını kolaylaştırır. Gövdenin boyu ve çapı, kemiğin ölçülerine ve üzerine gelecek dişe göre seçilir.

Kemikle nasıl kaynaşır?

İmplant yerleştirildikten sonra çevresindeki kemik onun yüzeyine doğru yeniden şekillenir. Bu sürece osseointegrasyon denir. Kaynaşan implant kemikte sabit durur ve çiğneme kuvvetini kemiğe iletir.

Kaynaşma ilk haftalarda başlar ve tamamlanması genellikle birkaç ay sürer. Bu dönemde implantın aşırı kuvvet almaması gerekir. Sert gıdaları o bölgeyle çiğnememek ve kontrollere gelmek iyileşmeyi korur.

Kimlerde ek değerlendirme gerekir?

Çene gelişimi sürüyorsa gelişimin tamamlanması beklenir. Şeker hastalığı kontrol altında değilse önce kan şekerinin düzenlenmesi istenebilir. Baş-boyun bölgesine radyoterapi alındıysa kemiğin iyileşme gücü azalabilir. Bu durumda zamanlama ve yöntem ilgili hekimle birlikte planlanır.

Kemik yıkımını yavaşlatan bazı ilaçlar, örneğin bifosfonatlar, çene kemiğinde iyileşme sorununa yol açabilir. Risk ilacın türüne, dozuna, ne kadar süre kullanıldığına ve hangi hastalık için verildiğine göre değişir. Bu ilaçlardan birini kullandıysanız ya da kullanıyorsanız muayenede mutlaka söyleyin.

Sigara implant çevresindeki dokuların sağlığını bozar ve implant kaybı riskini artırır. Aktif diş eti hastalığı varsa önce o tedavi edilir. Diş eti hastalığı geçirmiş kişilerde de implant yapılabilir. Bu kişilerde düzenli bakım ve kontrol daha da önem kazanır.

Kaç implant, hangi protez?

Tek eksik dişte tek implant üzerine kron yapılır. Birden fazla komşu diş eksikse daha az sayıda implant üzerine köprü planlanabilir.

Dişsiz çenede sabit ya da implantlara tutunan hareketli protez seçenekleri vardır. Seçim kemik miktarı, bakım alışkanlığı ve beklentiye göre birlikte yapılır. Az sayıda implant üzerine sabit tam protez yapılan plan için All-on-4 ve All-on-6 bölümüne bakabilirsiniz.

Kemik yetersizse

Diş çekildikten sonra çene kemiği zamanla incelir ve kısalır. Kemik implantı saracak kadar geniş ya da uzun değilse farklı yollar vardır.

Eksik kemik kemik grefti ile tamamlanabilir. Bu bazen implantla aynı seansta, bazen ayrı bir işlemle yapılır. Üst çenenin arka bölgesinde sinüs tabanı yükseltilebilir (sinüs cerrahisi). Bazı durumlarda daha kısa ya da daha ince implantlar ek cerrahi ihtiyacını azaltabilir.

Üst çenede kemik kaybı çok ileriyse elmacık kemiğine tutunan zigomatik implant da seçenekler arasındadır. Hangi yolun uygun olduğu tomografi ile yapılan ölçümlere göre konuşulur.

Dijital planlama ve cerrahi rehber

Muayene ve panoramik filmin ardından çoğu durumda konik ışınlı tomografi istenir. Alt çenede sinir kanalı, üst çenede sinüs ve burun tabanı ölçülür.

Tomografi ile ağız içi tarama bilgisayarda birleştirilebilir. Önce yapılacak diş ekranda tasarlanır, implantın yeri buna göre seçilir. Gerekirse bu plana göre üretilen ve dişlere ya da diş etine oturan bir cerrahi rehber kullanılır. Rehber implantın planlanan yere ve açıya yerleşmesine yardım eder. Yine de dikkatli muayene ve cerrahi deneyim gereklidir.

Cerrahi aşama

İşlem genellikle lokal anesteziyle yapılır. Kaygılı hastalarda ya da uzun işlemlerde sedasyon da seçenek olabilir. Diş eti kaldırılır, kemikte implantın boyutuna uygun yuva açılır ve implant yerleştirilir.

Bazı durumlarda diş eti açılmadan küçük bir delikten çalışılabilir. Bu karar kemiğin ve diş etinin durumuna bağlıdır.

Çekimle aynı gün implant ve hemen yükleme

Diş çekildiği seansta implant yerleştirmeye hemen implantasyon denir. Bunun için bölgede aktif enfeksiyon olmaması, çekim boşluğunun duvarlarının yeterince sağlam olması ve implantın kemikte sıkı tutunması gerekir. Koşullar uygun değilse çekim boşluğunun birkaç hafta ya da birkaç ay iyileşmesi beklenir.

İmplantın üzerine ilk hafta içinde karşı dişlerle temas eden bir diş bağlanmasına hemen yükleme denir. Geçici diş karşı dişlere değmeyecek biçimde takılırsa buna hemen restorasyon denir. Her iki kararda da en önemli ölçü, implantın yerleştirildiği andaki sabitliğidir. Sabitlik yetersizse ya da güçlü diş sıkma alışkanlığı varsa implantın yük almadan iyileşmesi tercih edilir.

Tedavi ne kadar sürer?

Toplam süre çekimin zamanına, ek kemik işlemi gerekip gerekmediğine ve hangi çene olduğuna göre değişir. Ek işlem gerekmeyen durumlarda implantın yerleştirilmesinden kalıcı dişe kadar genellikle birkaç ay geçer. Üst çenede bu süre çoğunlukla daha uzundur.

Greft ya da sinüs cerrahisi gerekiyorsa iyileşme için ek süre gerekir. Size özel süre muayene ve tomografiden sonra konuşulur.

Bakım ve kontrol

İmplantın kendisi çürümez. Çevresindeki diş eti ve kemik ise hastalanabilir. Diş eti düzeyinde kalan iltihaba peri-implant mukozit denir. Kanama ve kızarıklıkla kendini gösterir ve erken dönemde tedavi edilebilir. İltihap kemiğe ilerlerse peri-implantitis gelişir ve implant çevresinde kemik kaybı olur.

Günlük fırçalama, ara yüz fırçası ya da diş ipi kullanımı ve hekiminizin önerdiği aralıklarla kontrol bu riski azaltır. Kontrollerde implant çevresi incelenir, gerekirse film çekilir.

Bilinen riskler

Erken dönemde şişlik, morluk ve hassasiyet olabilir. İmplant kemikle kaynaşmazsa çıkarılır, bölge iyileştikten sonra yeniden değerlendirilir.

Alt çenede sinire yakın bölgelerde his değişikliği, üst çenede sinüsle ilgili sorunlar seyrek de olsa görülebilir. Zamanla protez vidasında gevşeme ya da kronda kırılma olabilir.

Sık sorulanlar

Bu bilgiler muayene ve tanının yerine geçmez. Tanı ve tedavi planı muayeneden sonra netleşir ve değişebilir.

İmplant ağrılı mı?

Bölgeyi lokal anesteziyle uyuştururum. Uyuşma yeterli olduğunda işlem sırasında ağrı beklenmez, basınç ve titreşim hissedebilirsiniz. Ağrı duyarsanız söyleyin, anesteziyi yeniden değerlendiririm. Uyuşma geçince birkaç gün hassasiyet, şişlik ve morluk olabilir.

Tedavi kaç seans sürer?

İmplantı çoğu durumda tek cerrahi seansta yerleştiririm. Sonra kemikle kaynaşması beklenir. Kontroller ve protez aşaması ayrı randevular gerektirir, bazı hastalarda implantı açmak için ikinci küçük bir işlem gerekir. Toplam süre kemiğe, yerleştirme ve yükleme yöntemine göre değişir.

Kemik yetersizse ne olur?

Çekimden sonra çene kemiği zamanla incelir ve kısalır. Kemik yetmiyorsa greftle tamamlanabilir, üst çenenin arkasında sinüs tabanı yükseltilebilir. Üst çenede ileri kemik yetersizliği olan seçilmiş hastalarda elmacık kemiğine tutunan zigomatik implant değerlendirilebilir. Kararı muayene, tomografi, sinüs sağlığı ve protez planına birlikte bakarak veririm.

Her eksik diş için ayrı implant gerekir mi?

Her zaman gerekmez. Tek eksik dişte bir implant ve üzerine kron yapılır. Yan yana birkaç diş eksikse daha az sayıda implant üzerine köprü planlanabilir. Dişsiz çenede sayı ve protez türü kemik miktarına, bakım alışkanlığınıza ve beklentinize göre birlikte belirlenir.

İmplanttan sonra ne zaman işe dönerim?

Tek implantta birçok kişi bir iki gün içinde işine döner. Ağır spor ve yorucu işleri ilk günlerde ertelemenizi isterim. İlk günlerde ılık ve yumuşak yiyin, ameliyat bölgesiyle sert gıda çiğnemeyin. Birden fazla implant ya da kemik işlemi varsa bu süre uzayabilir.

Şeker hastalığım var ya da bir ilaç kullanıyorum, implant yaptırabilir miyim?

Bazı hastalıklar ve ilaçlar ek değerlendirme gerektirir. Şeker hastalığında kan şekerinin kontrol altında olmasını isterim. Bifosfonat ya da denosumab gibi kemik ilaçlarında risk, ilacın kullanım nedenine, dozuna ve süresine göre değişir, bazı hastalarda implant uygun olmayabilir. Geçmişte kullandığınız ilaçları da söyleyin, ilacınızı kendiniz kesmeyin.

İmplant kemiğe tutunmazsa ne olur?

Bu olabilir. Kaynaşmayan implantı çıkarırım ve bölge iyileşince yeniden değerlendiririm. Uygunsa yeni bir implant planlanır. Riskleri işlemden önce muayenede ayrıca anlatırım.

İmplantın bakımı nasıl olur, kontrole ne sıklıkla gelmeliyim?

İmplantın kendisi çürümez ama çevresindeki diş eti ve kemik hastalanabilir. Günlük fırçalama ve ara yüz fırçası ya da diş ipi bu riski azaltır. Kontrol aralığını diş eti sağlığınıza, temizlik durumunuza ve risklerinize göre belirlerim, bazı hastalarda daha sık kontrol gerekir. Diş etinde kanama ya da kızarıklık fark ederseniz sıradaki kontrolü beklemeyin.

Sigara içiyorum, implant etkilenir mi?

Sigara iyileşmeyi yavaşlatır ve implant çevresindeki diş eti ve kemik sorunlarının riskini artırır. İşlemden önce ve sonra bırakmanızı öneririm. Uzun vadede bırakmak implantın bakımı için de önemlidir.

İmplant ömür boyu kalır mı?

Böyle bir süre verilemez. Temizlik alışkanlığı, sigara, diş eti sağlığı ve kontrollerin düzeni implantın ağızda kalma süresini etkiler.

Çekimle aynı gün implant olur mu?

Bazı durumlarda olur. Enfeksiyon yoksa ve kemik implantı sabit tutabiliyorsa aynı seansta yerleştirilebilir. Aksi hâlde iyileşme beklenir.

Yaşım ilerledi, implant yaptırabilir miyim?

Yaştan çok genel sağlık ve kemik durumu belirleyicidir. Muayenede bu ikisi birlikte değerlendirilir.

Sigara içiyorum, implant yaptırabilir miyim?

Sigara içenlerde de implant yapılabilir. Ancak sigara implant kaybı ve implant çevresi iltihabı riskini artırır. Ameliyat öncesi ve sonrasında ara vermek, mümkünse bırakmak önerilir.

İmplantım varsa MR çektirebilir miyim?

Titanyum ve zirkonya implantlar mıknatıs özelliği taşımaz ve çoğu durumda MR çekimine engel olmaz. İmplantın çevresinde görüntüde bozulma olabilir. MR öncesinde implantınızı ve varsa mıknatıslı protez parçalarını bildirin. Uygunluğu, parçaların özelliklerine göre radyoloji ekibi değerlendirir. Varsa implant kartınızı yanınızda götürün.

Diş eti hastalığım var, implant olur mu?

Önce diş eti hastalığı tedavi edilir ve kontrol altına alınır. Diş eti hastalığı geçmişi olanlarda implant çevresi iltihabı riski daha yüksektir. Bu yüzden düzenli bakım ve kontroller önemlidir.

Bu tedavi Klinik 29'da (Altunizade, Üsküdar) yapılır. Klinik 29 sitesinde bu konu

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, muayenenin yerini tutmaz. Yüzün hızla şişmesi, yutkunamamak ya da nefes darlığı beklemeye gelmez. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden bir hastane acil servisine gidin.