Çene-yüz travması

Özet

• Düşme, kavga, spor ya da trafik kazası sonrası çene kemiklerinde kırık ve dişlerde yaralanma görülebilir.
• Dişlerin kapanışının değişmesi çene kırığının önemli bir işaretidir. Ağrı, şişlik, morluk ve ağız açmada kısıtlılık eşlik edebilir.
• Tedavinin hedefi kemik parçalarını doğru konuma getirmek ve dişlerin birbirine yeniden oturmasını sağlamaktır.

Hangi bulgular kırığı düşündürür?

Isırırken dişlerin eskisi gibi buluşmaması, çenede basamak hissi, diş eti yırtığı ve alt dudakta uyuşma kırığı düşündüren bulgulardır. Ağız açılırken çenenin bir yana kayması da görülebilir.

Değerlendirme

Muayenede kapanış, yüzdeki his ve dişlerin sağlamlığı kontrol edilir. Panoramik film ilk bilgiyi verir. Kırığın yönü ve parçaların yer değiştirmesi kesitsel görüntülemeyle netleşir.

Kirli bir yüzeyle temas eden yaralarda tetanoz aşısı durumu sorgulanır.

Tedavi seçenekleri

Yer değiştirmemiş bazı kırıklar yumuşak diyet ve yakın kontrolle iyileşir. Yer değiştirmiş kırıklarda parçalar yerine oturtulur, küçük titanyum plak ve vidalarla tespit edilir.

Bazen dişlere bağlanan tel ya da çubuklarla çeneler kısa bir süre birbirine sabitlenir. Birden fazla yüz kemiğini ilgilendiren yaralanmalarda tedavi hastanede yapılır.

Diş yerinden çıktığında

Kalıcı dişi kökten değil taç kısmından tutun. Kirlenmişse birkaç saniye soğuk akan suyla durulayın, ovalamayın.

Kişi bilinçliyse ve mümkünse dişi yuvasına geri yerleştirip temiz bir bez ısırtarak hekime gidin. Bu mümkün değilse dişi bir bardak süte koyarak getirin. Süt yoksa serum fizyolojik de olur. Zaman önemlidir, vakit kaybetmeden diş hekimine başvurun. Bilinci kapalı kişinin ağzına diş yerleştirilmez. Süt dişleri yerine konmaz.

Önce acil servis

Kişi bayıldıysa, kusuyorsa, başı çok ağrıyorsa, çift görüyorsa ya da nefes almakta zorlanıyorsa önce 112 aranır. Dişler ve çene, genel durum güvence altına alındıktan sonra ele alınır.

Bilinen riskler

Enfeksiyon, kapanışta kalıcı değişiklik, kırık hattındaki dişin kaybı ve uzun süren his değişikliği görülebilir. Plak ve vidaların ileride çıkarılması gerekebilir.

Darbe alan bir dişin siniri aylar sonra canlılığını yitirebilir. Kontrol randevuları bu yüzden önemlidir.

Sık sorulanlar

Kırık çene ne kadar sürede iyileşir?

Kemik kaynaması genellikle birkaç hafta sürer. Bu dönemde yumuşak beslenme ve kontroller önemlidir.

Kırılan diş parçasını ne yapmalıyım?

Parçayı kurumaya bırakmadan bir kap suyun içinde getirin. Uygun durumlarda yeniden yapıştırılabilir.

Çocuğumun süt dişi yerinden çıktı, geri takılır mı?

Hayır. Süt dişi yerine konmaz, çünkü altındaki kalıcı dişe zarar verebilir. Çocuğu yine de diş hekimine gösterin.

Muayene ve tedavi planlaması Klinik 29'da (Altunizade, Üsküdar) yapılır. Klinik 29 sitesi

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, muayenenin yerini tutmaz. Yüzün hızla şişmesi, yutkunamamak ya da nefes darlığı beklemeye gelmez. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden bir hastane acil servisine gidin.